Ο καιρός της ντομάτας

IMG_2285

Παραδοσιακή ποικιλία ντομάτας «τσερόκι»

Αλήθεια πώς μπορούμε να κρατήσουμε σπόρους ντομάτας; Βήμα πρώτο: φροντίζουμε να διαλέξουμε διαφορετικές ντομάτες από το ίδιο φυτό, στις διαφορετικές φάσεις της εξέλιξής του και βέβαια φροντίζουμε κάθε ντομάτα που διαλέγουμε να είναι πολύ ώριμη, σχεδόν να κοντεύει να σχιστεί στο πλάι.

IMG_2287

Βήμα δεύτερο: Κόβουμε την ντομάτα – ανάλογα με το είδος, καμμιά φορά βολεύει να την κόψουμε κάθετα, άλλες φορές οριζόντια – και τη στίβουμε καλά, ώστε να πέσουν οι σπόροι με το «ζελεδάκι» τους σε ένα δοχείο.

IMG_2297IMG_2296Βήμα τρίτο: Αφού τελειώσουμε, σουρώνουμε τους σπόρους μας, ξεπλένοντάς τους όσο καλύτερα μπορούμε.

Βήμα τέταρτο: Στη συνέχεια τους τοποθετούμε σε μία γυάλα με νερό. Στη γυάλα αυτή θα τους αφήσουμε από 2-3 ημέρες (η ζέστη παίζει πρωταρχικό ρόλο εδώ: αν παραγίνει το πράγμα με τη μούχλα, αλλάζουμε το νερό και προχωράμε στο επόμενο βήμα). Η διαδικασία αυτή, λέγεται, πώς βοηθά την αύξηση της βλαστικότητας των σπόρων.

Πολλοί/ές φροντίζουν να αφαιρούν το «ζελεδάκι» των σπόρων τελείως. Μάλλον όμως αυτή δεν είναι τόσο καλή ιδέα. Έχει παρατηρηθεί ότι στην περίπτωση αυτή η βλαστικότητα των σπόρων μειώνεται – εξάλλου, καλό είναι ν’ ακολουθούμε το «χρυσό» κανόνα: για να προβλέπει την ύπαρξή του η φύση, κάποιος λόγος θα υπάρχει.

Όπως και να ‘χει, ολοκληρώνοντας το 3μερο λουτρό των σπόρων (ή όσων ημερών έχουμε καταφέρει να κρατήσουμε τους σπόρους στο νερό), ετοιμαζόμαστε πλέον για το επόμενο στάδιο.

IMG_2298Βήμα πέμπτο: Σε μία λαδόκολα απλώνουμε καλά τους σπόρους μας, έτσι ώστε να μην κολλάνε μεταξύ τους και τους αφήνουμε να στεγνώσουν καλά. Η διάρκεια ξήρανσης εξαρτάται από τις καιρικές συνθήκες και την περιοχή. Κάποιοι/ες θα χρειαστούν 4-5 μέρες, άλλοι/ες θα χρειαστούν 2-3 (στην Αθήνα για παράδειγμα, κατά το διάστημα αυτό, 2-3 μέρες είναι υπεραρκετές) – αν υπάρχει υγρασία στο χώρο, μπορεί να χρειαστεί και μία εβδομάδα. ΔΕΝ χρησιμοποιούμε χαρτί κουζίνας, διότι θα γίνει ένα σώμα με τους σπόρους και μετά καλά ξεμπερδέματα… (Εκτός αν σας αρέσει να φυτεύεται σπόρους μαζί με χαρτί που έχει λευκανθεί με τη χρήση χλωρίου.)

Προσοχή: τους σπόρους τους ξεραίνουμε σε ξηρό μέρος, που δεν το χτυπά ο ήλιος. Η δε φύλαξή τους γίνεται επίσης σε ξηρό μέρος, κατά προτίμηση σκοτεινό, δίχως υγρασία.

IMG_2290Και τί γίνεται παρακαλώ με την υπόλοιπη ντομάτα; Μπορείτε να τις φάτε ή να τις μεταποιήσετε: σε χυμό, πελτέ, γλυκόξινη σάλτσα ή ό,τι άλλο.

Όλα τα παραπάνω, έχουν νόημα εφόσον μιλάμε για σπόρους από παραδοσιακές ποικιλίες ντομάτας. Άρα, καταρχήν θα πρέπει να γνωρίζετε καλά τι καταναλώνετε… Αν κρατήσετε σπόρους υβριδικής ποικιλίας, την επόμενη χρονιά που θα επιχειρήσετε να τους φυτέψετε, θα αποδώσουν κατά πολύ λιγότερο από το σύνηθες (και κάθε χρονιά θα φθίνουν όλο και περισσότερο), θα παράγουν καρπούς με μεγάλη διαφοροποίηση μεταξύ τους ως προς την ποιότητα, φυτά και καρποί θα είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι σε ασθένειες και καιρικές συνθήκες, ενώ οι εταιρείες που εμπορεύονται υβριδικούς σπόρους (και τα ανάλογα χημικά προϊόντα) θα έχουν κάνει τη… «δουλειά» τους.

Αν πρόκειται να κρατήσετε σπόρους από διαφορετικές ποικιλίες ντομάτας, μην ξεχάσετε ανά βήμα της διαδικασίας (στο νερό, στη λαδόκολλα) να αναγράφετε το όνομα της ποικιλίας των συγκεκριμένων σπόρων, διότι όσο κι αν πιστεύετε ότι θα θυμάστε ποιοί σπόροι είναι ποιοί, το πιο πιθανό όταν θα περάσουν κάποιες μέρες – ειδικά αν συνηθίζετε να κρατάτε διάφορους σπόρους από τα φυτά που καλλιεργείτε – είναι να μη θυμάστε.

Περισσότερες πληροφορίες για τη ντομάτα θα βρείτε σε αυτό το εγχειρίδιο του Πελίτι και αυτό του Βοτανικού Κήπου Πετρούπολης.

IMG_2314

Μερικές από τις παραδοσιακές ποικιλίες ντομάτας από τις οποίες κρατάμε φέτος σπόρο στις Δρυάδες.

Advertisements

About platanusorientalis

Επειδή αγαπώ τα πλατάνια, τα νερά που κυλούν στις ρίζες τους και τις ιστορίες που αφηγούμαστε στη σκιά τους...
This entry was posted in σπόροι, άρθρα, αυτάρκεια, εκπαίδευση and tagged , , , , , . Bookmark the permalink.